Aufbau der Debatte:Baraita 1Frage 3Beweis 1Automatisch anhand der einleitenden Formeln erkannt. Unterstrichene Begriffe und Namen öffnen eine Erklärung.
eine Freie ist unmöglich, denn er ist ja noch halb Sklave. Soll er [vom Gebot] ablassen? Ist die Welt denn nicht nur zur Fortpflanzung erschaffen worden, denn es heißt: „Nicht zur Öde hat Er sie erschaffen, zum Bewohnen hat Er sie gebildet“ (Jes 45,18)! Vielmehr zwingt man um der Ordnung der Welt willen seinen Herrn, und er macht ihn zum Freien, und [der Sklave] schreibt einen Schuldschein über seinen halben Wert. Und Bet Hillel kehrten um und lehrten wie Bet Schammai.
בת חורין אי אפשר שכבר חציו עבד יבטל והלא לא נברא העולם אלא לפריה ורביה שנאמר (ישעיהו מה, יח) לא תוהו בראה לשבת יצרה אלא מפני תיקון העולם כופין את רבו ועושה אותו בן חורין וכותב שטר על חצי דמיו וחזרו ב"ה להורות כדברי ב"ש:
Rabba sagte: Der Streit [betrifft die Freilassung] durch Urkunde, denn Rabbi meint: „Und ausgelöst ist sie nicht, oder Freiheit ist ihr nicht gegeben“ (Lev 19,20) –
אמר רבה מחלוקת בשטר דרבי סבר (ויקרא יט, כ) והפדה לא נפדתה או חופשה לא נתן לה
er vergleicht die Urkunde mit dem Geld: Wie Geld, sei es für das Ganze, sei es für die Hälfte, so auch die Urkunde, sei es für das Ganze, sei es für die Hälfte.
מקיש שטר לכסף מה כסף בין כולו בין חציו אף שטר נמי בין כולו בין חציו
Und die Rabbanan leiten „ihr“ von „ihr“ bei der Frau ab: Wie bei einer Frau „zur Hälfte“ nicht [möglich ist], so auch beim Sklaven „zur Hälfte“ nicht. Aber durch Geld hat er nach aller Meinung erworben: „ausgelöst und nicht ausgelöst“.
ורבנן גמרי לה לה מאשה מה אשה חציה לא אף עבד נמי חציו לא אבל בכסף דברי הכל קנה פדויה ואינה פדויה
Wollen wir sagen, darüber streiten sie: Der eine meint, die Gleichsetzung [der Verse] ist gewichtiger, und der andere meint, die Gesera schawa ist gewichtiger?
Nein: Alle meinen, die Gesera schawa ist gewichtiger, aber hier ist es anders, denn man kann widerlegen: Was gilt bei der Frau, die ja nicht durch Geld hinausgeht – willst du es vom Sklaven sagen, der durch Geld hinausgeht?
לא דכולי עלמא גזירה שוה עדיפא ושאני הכא דאיכא למיפרך מה לאשה שכן אינה יוצאה בכסף תאמר בעבד שיוצא בכסף
Und Raw Josef sagte: Der Streit [betrifft die Freilassung] durch Geld, denn Rabbi meint: „Und ausgelöst ist sie nicht“ – ausgelöst und nicht ausgelöst; und die Rabbanan meinen: Die Tora redet in der Sprache der Menschen. Aber durch Urkunde hat er nach aller Meinung nicht erworben.
ורב יוסף אמר מחלוקת בכסף דרבי סבר והפדה לא נפדתה פדויה ואינה פדויה ורבנן סברי דברה תורה כלשון בני אדם אבל בשטר דברי הכל לא קנה
Man wandte ein: Wer die Hälfte seines Sklaven durch Urkunde freilässt – Rabbi sagt: Er hat erworben; und die Weisen sagen: Er hat nicht erworben. Eine Widerlegung Raw Josefs! – Eine Widerlegung.
מיתיבי המשחרר חצי עבדו בשטר רבי אומר קנה וחכ"א לא קנה תיובתא דרב יוסף תיובתא
(Wollen wir sagen:) Bei der Urkunde streiten sie, aber beim Geld streiten sie nicht – wollen wir sagen, es sei eine Widerlegung Raw Josefs in zwei [Punkten]?
(נימא) בשטר הוא דפליגי אבל בכסף לא פליגי לימא תיהוי תיובתא דרב יוסף בתרתי
Raw Josef kann dir sagen: Sie streiten bei der Urkunde, und dasselbe gilt beim Geld; und dass sie bei der Urkunde streiten, [geschieht,] um dir die Kraft Rabbis kundzutun.
אמר לך רב יוסף פליגי בשטר וה"ה בכסף והא דקא מיפלגי בשטר להודיעך כחו דרבי
Komm und höre: „Und ausgelöst“ – man könnte meinen, gänzlich; die Schrift lehrt: „ist sie nicht“. Wenn „ist sie nicht“, könnte man meinen, gänzlich nicht; die Schrift lehrt: „und ausgelöst“. Wie also? Ausgelöst und nicht ausgelöst – durch Geld und Geldeswert.
ת"ש והפדה יכול לכל ת"ל לא נפדתה אי לא נפדתה יכול לכל ת"ל והפדה הא כיצד פדויה ואינה פדויה בכסף ובשוה כסף
Ich habe nur Geld; durch Urkunde – woher? Die Schrift lehrt: „Und ausgelöst ist sie nicht, oder Freiheit ist ihr nicht gegeben“ (Lev 19,20), und weiter unten heißt es: „Und er schreibe ihr einen Scheidebrief“ (Dtn 24,1): Wie dort durch Urkunde, so auch hier durch Urkunde.
ואין לי אלא בכסף בשטר מנין ת"ל והפדה לא נפדתה או חופשה לא נתן לה ולהלן הוא אומר (דברים כד, א) וכתב לה ספר כריתות מה להלן בשטר אף כאן בשטר
Ich habe nur die Hälfte durch Geld oder das Ganze durch Urkunde; die Hälfte durch Urkunde – woher? Die Schrift lehrt: „Und ausgelöst ist sie nicht, oder Freiheit ist ihr nicht gegeben“ – er vergleicht die Urkunde mit dem Geld: Wie Geld, sei es für das Ganze, sei es für die Hälfte, so auch die Urkunde, sei es für das Ganze, sei es für die Hälfte.
אין לי אלא חציו בכסף או כולו בשטר חציו בשטר מנין ת"ל והפדה לא נפדתה או חופשה לא נתן לה מקיש שטר לכסף מה כסף בין כולו בין חציו אף שטר נמי בין כולו בין חציו
Gut für Raw Josef: Nachdem er widerlegt wurde – wer ist das? Das ist Rabbi. Aber für Rabba – der Anfang nach aller Meinung und der Schluss [nach] Rabbi?
בשלמא לרב יוסף בתר דאיתותב הא מני רבי היא אלא לרבה רישא דברי הכל וסיפא רבי
Aber unsere Mischna, die lehrt: „Wer halb Sklave und halb Freier ist“ – gut für Rabba: Er bezieht sie auf Geld, und [sie gilt] nach aller Meinung. Aber für Raw Josef – wollen wir sagen, es ist Rabbi und nicht die Rabbanan? Rabina sagte:
אלא מתניתין דקתני מי שחציו עבד וחציו בן חורין בשלמא לרבה מוקים לה בכסף ודברי הכל אלא לרב יוסף לימא רבי היא ולא רבנן אמר רבינא
Original: Gittin 41b auf Sefaria, Version „Wikisource Talmud Bavli“ (hebräisches Wikisource), Lizenz CC BY-SA. Das Original wird inhaltlich unverändert übernommen und nur in Segmente geteilt. Die deutsche Übersetzung ist ein abgeleitetes, maschinell (Modell Claude) erstelltes Werk und steht unter der Lizenz CC BY-SA 4.0.
Original mit Vokalzeichen (Kästchen „Mit Vokalzeichen“): Vokalisierung von Sefaria, Fassung „William Davidson Edition – Vocalized Aramaic“ (Koren), Lizenz CC BY-NC 4.0, dem hiesigen Original zugeordnet.