setze einen Einzelbegriff zwischen sie und lege sie aus als Oberbegriff, Einzelbegriff und Oberbegriff: „im Wasser“ – ein Oberbegriff; „in den Meeren und in den Flüssen“ – ein Einzelbegriff; „im Wasser“ – er hat wieder einen Oberbegriff gesetzt.
הטל פרט ביניהם ודונם בכלל ופרט וכלל במים כלל בימים ובנחלים פרט במים חזר וכלל
Oberbegriff, Einzelbegriff und Oberbegriff: Du kannst nur nach Art des Einzelbegriffs urteilen. Wie der ausdrücklich genannte Einzelbegriff fließendes Wasser ist, so auch alles fließende Wasser. Was hat er eingeschlossen? Rinnen und Tümpel – zum Verbot. Und was hat er ausgeschlossen? Gruben, Gräben und Höhlen – zur Erlaubnis.
כלל ופרט וכלל אי אתה דן אלא כעין הפרט מה הפרט מפורש מים נובעים אף כל מים נובעים מאי רבי חריצין ונעיצין לאיסורא ומאי מיעט בורות שיחין ומערות להתירא
Sage doch: Wie der ausdrücklich genannte Einzelbegriff Wasser ist, das sich auf dem Erdboden befindet, so auch alles Wasser, das sich auf dem Erdboden befindet. Und was hat er eingeschlossen? Sogar Gruben, Gräben und Höhlen – zum Verbot. Und was hat er ausgeschlossen? Er hat Gefäße ausgeschlossen.
ואימא מה הפרט מפורש מים גדלין על גבי קרקע אף כל מים גדלין על גבי קרקע ומאי רבי אפי' בורות שיחין ומערות לאיסורא ומאי מיעט מיעט כלים
In der Schule des Rabbi Jischmael wurde gelehrt: „Im Wasser“, „im Wasser“ – zweimal; das ist nicht Oberbegriff und Einzelbegriff, sondern Einschließung und Ausschließung. „Im Wasser“ – schließt ein; „in den Meeren und in den Flüssen“ – schließt aus; „im Wasser“ – schließt wieder ein. Einschließung, Ausschließung und Einschließung: Es schließt alles ein. Was hat es eingeschlossen? Rinnen und Tümpel – zum Verbot. Und was hat es ausgeschlossen? Gruben, Gräben und Höhlen – zur Erlaubnis.
דבי ר' ישמעאל תנא במים במים שתי פעמים אין זה כלל ופרט אלא ריבה ומיעט במים ריבה בימים ובנחלים מיעט במים חזר וריבה ריבה ומיעט וריבה ריבה הכל מאי רבי חריצין ונעיצין לאיסורא ומאי מיעט בורות שיחין ומערות להתירא
Sage doch: Was hat es eingeschlossen? Gruben, Gräben und Höhlen – zum Verbot. Und was hat es ausgeschlossen? Es hat Gefäße ausgeschlossen. – Wenn dem so ist, was nützt ihm „ihr dürft essen“?
אימא מאי ריבה בורות שיחין ומערות לאיסורא ומאי מיעט מיעט כלים א"כ תאכלו מאי אהני ליה
Aber ich kehre es um! – Wie Matitja lehrte, denn Matitja bar Jehuda lehrte: Was hast du gesehen, Gruben, Gräben und Höhlen zur Erlaubnis einzuschließen und Rinnen und Tümpel zum Verbot auszuschließen? Ich schließe Gruben, Gräben und Höhlen ein, die eingeschlossen sind wie Gefäße, und ich schließe Rinnen und Tümpel aus, die nicht eingeschlossen sind wie Gefäße.
ואיפוך אנא כדתני מתתיה דתני מתתיה בר יהודה מאי ראית לרבות בורות שיחין ומערות להתירא ולהוציא חריצין ונעיצין לאיסורא מרבה אני בורות שיחין ומערות שהן עצורים ככלים ומוציא אני חריצין ונעיצין שאין עצורין ככלים
Welches ist das ohne nähere Angabe und welches das ausdrücklich Genannte? Darüber sind Raw Acha und Rabina uneins. Der eine sagt: „Der [sie] hat“ ist das ausdrücklich Genannte, und „der [sie] nicht hat“ ist das ohne nähere Angabe; und der andere sagt: „Der [sie] nicht hat“ ist das ausdrücklich Genannte, und „der [sie] hat“ ist das ohne nähere Angabe.
הי סתום והי מפורש פליגי בה רב אחא ורבינא חד אמר יש לו מפורש ואין לו סתום וחד אמר אין לו מפורש ויש לו סתום
Was ist der Grund dessen, der sagt, „der [sie] nicht hat“ sei das ausdrücklich Genannte? Weil dieses über jenes Aufschluss gibt; denn aus jenem hätte ich gesagt: In Gefäßen iss nicht, auch wenn er [sie] hat.
מאי טעמא דמאן דאמר אין לו מפורש דהאי הוא דקמוכח אהאיך דאי מהאיך הוה אמינא בכלים אע"ג דאית ליה נמי לא תיכול
Raw Huna sagte: Man soll Bier nicht am Abend durch ein Tuch seihen, damit sich nicht [ein Wurm] oben auf dem Tuch absondert und dann in den Becher fällt und man [das Verbot] „des Kriechtiers, das auf der Erde kriecht“ (Lev 11,29) übertritt.
אמר רב הונא לא לשפי אינש שיכרא בצבייתא באורתא דילמא פריש לעיל מצבייתא והדר נפיל לכסא והוי עובר משום (ויקרא יא, כט) שרץ השורץ על הארץ
Wenn dem so ist, auch bei einem Gefäß – vielleicht sondert er sich an der Wand des Gefäßes ab und fällt dann [wieder] ins Gefäß! – Dort ist das sein Wachstumsort.
אי הכי במנא נמי דלמא פריש לדפנא דמנא והדר נפיל למנא התם היינו רביתיה
Und woher sagst du das? Wie gelehrt wurde: Woher [wissen wir], dass Gruben, Gräben und Höhlen einzuschließen sind, sodass man sich bücken und daraus trinken kann und sich nicht zurückhalten muss? Die Schrift sagt: „Ihr dürft essen von allem, was im Wasser ist“ (Lev 11,9). Man sollte doch befürchten, dass er sich vielleicht an der Wand absondert und dann [wieder hinein]fällt! Vielmehr ist das sein Wachstumsort; so ist auch hier [das Gefäß] sein Wachstumsort.
ומנא תימרא דתניא מנין לרבות בורות שיחין ומערות ששוחה ושותה מהן ואינו נמנע ת"ל (ויקרא יא, ט) תאכלו מכל אשר במים וליחוש דלמא פריש לדפנא והדר נפיל אלא היינו רביתיה ה"נ היינו רביתיה
Raw Chisda sagte zu Raw Huna: Es wurde [eine Baraita] gelehrt, die dich stützt: „Alles Kriechgetier, das auf der Erde kriecht“ – um Mücken einzuschließen, die man [durch]geseiht hat. Der Grund ist, dass man sie geseiht hat; hat man sie aber nicht geseiht, ist es erlaubt.
אמר ליה רב חסדא לרב הונא תניא דמסייע לך כל השרץ השורץ על הארץ לרבות יבחושין שסיננן טעמא דסיננן הא לא סיננן שרי
Original: Chullin 67a auf Sefaria, Version „Wikisource Talmud Bavli“ (hebräisches Wikisource), Lizenz CC BY-SA. Das Original wird inhaltlich unverändert übernommen und nur in Segmente geteilt. Die deutsche Übersetzung ist ein abgeleitetes, maschinell (Modell Claude) erstelltes Werk und steht unter der Lizenz CC BY-SA 4.0.
Original mit Vokalzeichen (Kästchen „Mit Vokalzeichen“): Vokalisierung von Sefaria, Fassung „William Davidson Edition – Vocalized Aramaic“ (Koren), Lizenz CC BY-NC 4.0, dem hiesigen Original zugeordnet.